
تخصص قلب و عروق
متخصص قلب و عروق یا کاردیولوژیست بیماریهای قلب و عروق را با بررسی علائم، معاینه و در صورت نیاز آزمایشهایی مانند نوار قلب، اکوکاردیوگرافی، تست ورزش یا پایش ریتم بررسی میکند. درد یا فشار قفسه سینه، تپش قلب، تنگی نفس، غش، فشار خون بالا و ورم پا از دلایل شایع مراجعهاند. بیماری عروق کرونر، آریتمی، نارسایی قلبی، بیماری دریچهای و عوامل خطر قلبیعروقی از حوزههای اصلی این تخصص هستند. همه بیماران به همه تستهای قلبی نیاز ندارند و انتخاب بررسی باید بر اساس احتمال بیماری و سؤال بالینی انجام شود. درد یا فشار حاد قفسه سینه، تنگی نفس شدید، غش همراه علائم قلبی یا علائم سکته نیازمند ارزیابی فوری هستند.
متخصص قلب و عروق چه بیماریهایی را درمان میکند و چه زمانی مراجعه کنیم؟
متخصص قلب و عروق یا کاردیولوژیست پزشکی است که بیماریهای قلب، عروق و ریتم قلب را تشخیص و درمان میکند. ارزیابی ممکن است شامل بررسی فشار خون و عوامل خطر، نوار قلب، اکوکاردیوگرافی، پایش طولانیتر ریتم، تست ورزش و در شرایط منتخب تصویربرداری یا آنژیوگرافی باشد.
بیماری عروق کرونر، فشار خون، آریتمیها، نارسایی قلبی، بیماریهای دریچهای، برخی بیماریهای عضله قلب و مشکلات مربوط به کلسترول و خطر قلبیعروقی از حوزههای اصلی این تخصص هستند. متخصص قلب در صورت نیاز با جراح قلب، فوقتخصص الکتروفیزیولوژی، متخصص عروق یا سایر رشتهها همکاری میکند.
چه زمانی به متخصص قلب مراجعه کنیم؟ #
درد یا فشار قفسه سینه، تنگی نفس با فعالیت، تپش قلب مکرر، غش یا نزدیکبهغش، ورم پا، فشار خون کنترلنشده، نوار قلب غیرطبیعی یا سابقه بیماری قلبی از دلایل مهم مراجعه هستند. همچنین افراد دارای عوامل خطر متعدد قلبیعروقی ممکن است برای ارزیابی و پیشگیری نیاز به پیگیری داشته باشند.
درد قفسه سینه چه زمانی قلبی است؟ #
درد قلبی میتواند به شکل فشار، سنگینی، فشردگی یا سوزش در قفسه سینه باشد و گاهی به بازو، شانه، گردن، فک یا پشت انتشار پیدا کند. تنگی نفس، تعریق سرد، تهوع و ضعف نیز ممکن است همراه باشند. از روی محل یا شدت درد بهتنهایی نمیتوان علت را قطعی مشخص کرد.
چه درد قفسه سینهای نیاز به اورژانس دارد؟ #
درد یا فشار جدید و شدید قفسه سینه، بهخصوص اگر با تنگی نفس، تعریق، تهوع، ضعف شدید یا انتشار درد همراه باشد، نیازمند ارزیابی فوری است. بعضی حملات قلبی با درد خفیف یا علائم غیرمعمول شروع میشوند، بنابراین در علائم حاد نباید منتظر نوبت معمول قلب ماند.
تپش قلب چه زمانی نیاز به بررسی دارد؟ #
تپش قلب احساس ضربان سریع، کوبنده، نامنظم یا جاافتادن ضربان است و علتهای مختلفی دارد. اگر تپش مکرر است، چند دقیقه یا بیشتر طول میکشد، یا همراه سرگیجه، غش، تنگی نفس یا درد قفسه سینه است باید بررسی شود. همه تپشها به معنی آریتمی خطرناک نیستند.
نوار قلب یا ECG چیست؟ #
نوار قلب فعالیت الکتریکی قلب را در مدت کوتاهی ثبت میکند و میتواند اطلاعاتی درباره ریتم قلب، ضربان و بعضی تغییرات قلبی بدهد. ECG طبیعی همه بیماریهای قلبی یا آریتمیهای متناوب را رد نمیکند و باید همراه علائم و معاینه تفسیر شود.
هولتر قلب چیست و چه زمانی استفاده میشود؟ #
هولتر نوعی ثبت مداوم و قابل حمل نوار قلب است که معمولاً برای یک شبانهروز یا بیشتر استفاده میشود. این روش میتواند آریتمیهایی را ثبت کند که در نوار قلب کوتاه مطب دیده نمیشوند. در بعضی بیماران با علائم کمتکرار، پایش طولانیتر یا Event Monitor مناسبتر است.
اکوکاردیوگرافی چیست؟ #
اکوکاردیوگرافی با استفاده از امواج صوتی تصویر قلب را ایجاد میکند و میتواند اندازه حفرهها، عملکرد پمپاژ، حرکت دیوارهها و وضعیت دریچههای قلب را بررسی کند. اکو برای همه علائم قلبی لازم نیست و بر اساس سؤال بالینی درخواست میشود.
تست ورزش برای چیست؟ #
در تست ورزش، فعالیت قلب هنگام افزایش کنترلشده فعالیت بدنی بررسی میشود و نوار قلب، ضربان و فشار خون پایش میشوند. این تست در بیماران منتخب میتواند به ارزیابی علائم با فعالیت یا احتمال بیماری عروق کرونر کمک کند، اما برای همه افراد مناسب یا لازم نیست.
فشار خون بالا چه زمانی نیاز به متخصص قلب دارد؟ #
بسیاری از موارد فشار خون توسط پزشک عمومی یا داخلی قابل درمان هستند. فشار خون مقاوم به درمان، فشار بسیار بالا، وجود بیماری قلبی، علائم قلبی یا عوارض مرتبط میتوانند مراجعه به متخصص قلب را مطرح کنند. تشخیص فشار خون معمولاً بر اساس چند اندازهگیری معتبر انجام میشود، نه فقط یک عدد منفرد.
آیا فشار خون بالا علامت دارد؟ #
فشار خون بالا اغلب علامت مشخصی ایجاد نمیکند و به همین دلیل اندازهگیری آن اهمیت دارد. سردرد یا سرگیجه بهتنهایی برای تشخیص فشار خون کافی نیستند و عدد فشار باید با روش مناسب اندازهگیری و در صورت لزوم تکرار شود.
نارسایی قلبی چیست؟ #
نارسایی قلبی به این معنی نیست که قلب متوقف شده است؛ بلکه قلب نمیتواند متناسب با نیاز بدن خون را پمپ کند یا با فشار مناسب پر شود. تنگی نفس، کاهش تحمل فعالیت، خستگی و ورم پا از علائم احتمالیاند. اکوکاردیوگرافی یکی از بررسیهای مهم برای ارزیابی ساختار و عملکرد قلب است.
ورم پا همیشه از قلب است؟ #
خیر. بیماری وریدی، کلیه، کبد، بعضی داروها و علل دیگر نیز میتوانند ورم پا ایجاد کنند. ورم جدید همراه تنگی نفس، افزایش سریع وزن یا کاهش تحمل فعالیت نیاز به بررسی دارد.
چه زمانی کلسترول بالا نیاز به درمان دارد؟ #
تصمیم درمان فقط بر اساس یک عدد کلسترول نیست و خطر کلی بیماری قلبیعروقی، سن، دیابت، فشار خون، مصرف دخانیات، سابقه خانوادگی و سابقه بیماری قلبی در نظر گرفته میشوند. در بعضی افراد تغییر سبک زندگی کافی نیست و درمان دارویی توصیه میشود.
آیا هر بیمار قلبی باید آسپرین بخورد؟ #
خیر. آسپرین میتواند خطر خونریزی ایجاد کند و برای پیشگیری اولیه در همه افراد توصیه نمیشود. در بیماران با بیماری قلبیعروقی مشخص ممکن است بخشی از درمان باشد، اما شروع یا قطع آن باید با نظر پزشک انجام شود.
چه زمانی غش میتواند قلبی باشد؟ #
غش هنگام فعالیت، غش بدون هشدار، غش همراه تپش قلب یا درد قفسه سینه و غش در فرد دارای بیماری قلبی یا سابقه خانوادگی مرگ ناگهانی نیاز به ارزیابی دقیقتر قلبی دارند. علل غیرقلبی نیز برای غش شایع هستند.
برای ویزیت متخصص قلب چه مدارکی همراه داشته باشیم؟ #
فهرست داروها و مکملها، نتایج آزمایش خون، نوار قلب، اکو، هولتر و تصاویر یا گزارشهای قبلی را همراه داشته باشید. ثبت فشار خون یا ضربان در منزل و یادداشت زمان و محرک علائمی مانند تپش یا درد قفسه سینه نیز میتواند مفید باشد.
اطلاعات این صفحه عمومی است و جایگزین ارزیابی فردی توسط پزشک نیست. در علائم حاد یا شدید، اولویت با ارزیابی اورژانسی است.
چه زمانی باید به متخصص قلب و عروق مراجعه کنیم؟
- درد یا فشار قفسه سینه بدون علائم نیازمند اورژانس
- تنگی نفس هنگام فعالیت یا کاهش تحمل ورزش
- تپش قلب مکرر یا طولانی
- غش یا نزدیکبهغش بدون علت روشن
- فشار خون بالا یا دشوارکنترل
- کلسترول بالا همراه عوامل خطر قلبیعروقی
- نوار قلب غیرطبیعی
- سوفل یا شک به بیماری دریچهای قلب
- ورم پا همراه احتمال بیماری قلبی
- تشخیص یا پیگیری نارسایی قلبی
- بیماری عروق کرونر یا سابقه سکته قلبی
- آریتمی مانند فیبریلاسیون دهلیزی
- سابقه خانوادگی بیماری قلبی زودرس
- سابقه خانوادگی مرگ ناگهانی قلبی
- پیگیری پس از آنژیوپلاستی یا گذاشتن استنت
- پیگیری بعد از جراحی قلب
- نیاز به ارزیابی اکو، هولتر یا تست ورزش
- نیاز به نظر دوم درباره درمان یا اقدام قلبی
علائم شایع بیماریهای قلب و عروق و نشانههای هشدار
- درد، فشار یا سنگینی قفسه سینه
- تنگی نفس هنگام فعالیت یا استراحت
- تپش یا ضربان نامنظم قلب
- سرگیجه یا احساس نزدیکبهغش
- غش
- کاهش تحمل فعالیت
- خستگی غیرعادی
- ورم مچ و ساق پا
- افزایش سریع وزن همراه ورم
- ضربان قلب بسیار سریع یا کند
- درد منتشرشونده به بازو، فک، گردن یا پشت
- تعریق سرد همراه ناراحتی قفسه سینه
- تنگی نفس ناگهانی و شدید
- غش هنگام فعالیت
- درد قفسه سینه همراه تهوع یا ضعف شدید
- کاهش هوشیاری یا ایست قلبی
- ضعف ناگهانی یک سمت بدن یا اختلال گفتار بهعنوان علامت احتمالی سکته