
تخصص دندانپزشکی
دندانپزشکی شامل پیشگیری، تشخیص و درمان بیماریهای دهان و دندان است. دنداندرد، پوسیدگی، خونریزی و التهاب لثه، حساسیت دندان، شکستگی، عفونت، مشکلات دندان عقل و نیاز به عصبکشی، ترمیم، روکش، کشیدن یا ایمپلنت از دلایل شایع مراجعهاند. معاینه میتواند شامل بررسی دندانها، لثه، فک و مخاط دهان و در صورت نیاز رادیوگرافی باشد. فاصله مراجعه و تصویربرداری برای همه یکسان نیست و بر اساس خطر پوسیدگی و بیماری لثه تعیین میشود. آنتیبیوتیک برای هر دنداندرد لازم نیست و درمان اصلی باید علت مشکل را برطرف کند. تورم سریع صورت یا زیر فک همراه تب، دشواری بلع یا تنفس و خونریزی کنترلنشده نیازمند ارزیابی فوری هستند.
دندانپزشک چه خدماتی انجام میدهد و چه زمانی باید مراجعه کنیم؟
دندانپزشک سلامت دندانها، لثه، فک و بافتهای دهان را ارزیابی میکند و علاوه بر درمان درد و عفونت، در پیشگیری از پوسیدگی و بیماری لثه نیز نقش دارد. معاینه منظم میتواند مشکلاتی را که هنوز درد ایجاد نکردهاند زودتر شناسایی کند. فاصله مناسب مراجعه برای همه یکسان نیست و بر اساس سابقه پوسیدگی، وضعیت لثه، سن، بیماریهای عمومی و مراقبت در خانه تعیین میشود.
دندانپزشک چه مشکلاتی را درمان میکند؟ #
پوسیدگی، دنداندرد، حساسیت، شکستگی یا ترک دندان، التهاب و خونریزی لثه، عفونت، دندان عقل، مشکلات پروتز و روکش و از دسترفتن دندان از دلایل شایع مراجعه هستند. دندانپزشک همچنین مخاط دهان را از نظر زخمهای ماندگار، لکههای سفید یا قرمز و تودههای غیرعادی بررسی میکند و در صورت نیاز بیمار را به متخصص مربوط ارجاع میدهد.
برای دنداندرد چه زمانی به دندانپزشک مراجعه کنیم؟ #
دنداندرد خودبهخودی، درد هنگام جویدن، حساسیت ماندگار به سرما و گرما، تورم لثه یا صورت و درد شدید شبانه نیاز به معاینه دارند. علت درد میتواند پوسیدگی، التهاب پالپ، ترک دندان، عفونت، بیماری لثه یا مشکلات دیگر باشد و فقط از روی شدت درد نمیتوان علت را مشخص کرد.
آیا هر دنداندرد به عصبکشی نیاز دارد؟ #
خیر. درمان ریشه زمانی مطرح میشود که پالپ یا عصب داخل دندان بهطور برگشتناپذیر ملتهب یا عفونی شده باشد. بعضی دردها با ترمیم، اصلاح تماس دندان، درمان لثه یا اقدامات دیگر برطرف میشوند. تشخیص بر اساس شرح حال، معاینه، تستهای دندان و در صورت نیاز رادیوگرافی انجام میشود.
آیا برای دنداندرد باید آنتیبیوتیک مصرف کنیم؟ #
در بیشتر دردهای ناشی از پالپ و عفونت موضعی دندان، درمان خود دندان مانند درمان ریشه، تخلیه عفونت یا کشیدن در صورت ضرورت اهمیت اصلی را دارد و آنتیبیوتیک بهتنهایی منبع مشکل را برطرف نمیکند. آنتیبیوتیک بیشتر زمانی مطرح میشود که عفونت در حال گسترش باشد یا علائم عمومی مانند تب و بدحالی وجود داشته باشند.
جرمگیری باعث لقشدن دندان میشود؟ #
جرمگیری اصولی جرم و پلاک سختشده را از سطح دندان و اطراف لثه برمیدارد و دندان سالم را لق نمیکند. در بیماری پیشرفته لثه ممکن است جرم زیاد بخشی از لقی یا فاصله واقعی دندانها را پنهان کرده باشد و پس از پاکسازی، وضعیت واقعی بیشتر احساس شود.
هر چند وقت یکبار باید به دندانپزشک مراجعه کنیم؟ #
قانون ثابت «هر شش ماه یکبار» برای همه افراد وجود ندارد. برخی افراد به دلیل خطر بالاتر پوسیدگی یا بیماری لثه نیاز به پیگیری نزدیکتر دارند و بعضی افراد میتوانند فاصله بیشتری بین مراجعات داشته باشند. دندانپزشک بر اساس خطر فردی زمان مراجعه بعدی را تعیین میکند.
آیا در هر مراجعه باید عکس دندان گرفته شود؟ #
خیر. رادیوگرافی زمانی درخواست میشود که اطلاعات آن برای تشخیص یا تصمیم درمانی مفید باشد. سن، علائم، سابقه پوسیدگی و بیماری لثه و تصاویر قبلی در تصمیم نقش دارند. همراه داشتن تصاویر قبلی میتواند از تکرار غیرضروری جلوگیری کند.
دندانپزشکی در بارداری مجاز است؟ #
بله. مراقبت پیشگیرانه، تشخیصی و درمان ضروری دندان در دوران بارداری قابل انجام است و عفونت دندانی نباید صرفاً به دلیل بارداری بدون درمان باقی بماند. بارداری و داروهای مصرفی را به دندانپزشک اطلاع دهید تا نوع دارو، بیحسی و تصویربرداری بر اساس شرایط شما انتخاب شوند.
دندان عقل چه زمانی باید کشیده شود؟ #
همه دندانهای عقل نیاز به کشیدن ندارند. درد و عفونت مکرر، پوسیدگی غیرقابل ترمیم، آسیب به دندان مجاور، بیماری لثه یا بعضی مشکلات مرتبط با دندان نهفته میتوانند کشیدن را مطرح کنند. تصمیم پس از معاینه و در صورت نیاز تصویربرداری گرفته میشود.
ایمپلنت دندان برای چه کسانی مناسب است؟ #
تناسب برای ایمپلنت به وضعیت استخوان و لثه، بهداشت دهان، بیماریهای عمومی، مصرف دخانیات، بعضی داروها و محل دندان از دسترفته بستگی دارد. وجود یک عامل خطر همیشه ممنوعیت قطعی ایجاد نمیکند، اما میتواند احتمال شکست یا عارضه را تغییر دهد و باید پیش از درمان بررسی شود.
زخم دهان چه زمانی باید بررسی شود؟ #
بسیاری از زخمهای دهان کوتاهمدت و خوشخیم هستند، اما زخمی که بهبود پیدا نمیکند، بزرگتر میشود یا همراه لکه سفید یا قرمز، توده، خونریزی، بیحسی یا مشکل بلع است باید توسط دندانپزشک یا متخصص مربوط بررسی شود.
چه عفونت دندانی اورژانسی است؟ #
تورم سریع صورت یا زیر فک، تب و بدحالی، دشواری بازکردن دهان، مشکل بلع یا مشکل تنفس میتوانند نشانه گسترش عفونت باشند و نیاز به ارزیابی فوری دارند. در صورت اختلال تنفس باید مستقیماً از خدمات اورژانس استفاده شود.
اگر دندان دائمی بر اثر ضربه بیرون آمد چه کار کنیم؟ #
برای دندان دائمی خارجشده، زمان اهمیت زیادی دارد. دندان را از قسمت تاج بگیرید و از دستکاری یا ساییدن ریشه خودداری کنید و فوراً برای راهنمایی و درمان دندانپزشکی اقدام کنید. دندان شیری خارجشده را نباید خودسرانه در جای خود قرار داد.
قبل از دندانپزشکی داروی رقیقکننده خون را قطع کنیم؟ #
خیر، داروی ضدانعقاد یا ضدپلاکت را خودسرانه قطع نکنید. خطر خونریزی به نوع دارو و اقدام دندانپزشکی بستگی دارد و قطع دارو ممکن است خطر لخته را افزایش دهد. دندانپزشک در صورت نیاز با پزشک تجویزکننده هماهنگ میکند.
برای مراجعه به دندانپزشک چه اطلاعاتی همراه داشته باشیم؟ #
فهرست داروها و مکملها، حساسیتهای دارویی، بیماریهای مهم مانند دیابت یا بیماری قلبی، سابقه جراحی و تصاویر دندانپزشکی قبلی را همراه داشته باشید. بارداری، مصرف داروهای رقیقکننده خون و داروهای پوکی استخوان یا سرطان نیز باید اعلام شوند.
اطلاعات این صفحه برای آشنایی عمومی است و جایگزین معاینه و تشخیص دندانپزشک نیست.
چه زمانی باید به دندانپزشک مراجعه کنیم؟
- معاینه پیشگیرانه و تعیین برنامه فردی سلامت دهان
- دنداندرد، حساسیت پایدار یا درد هنگام جویدن
- شکستگی، ترک یا لقشدن دندان
- خونریزی، تورم یا عقبرفتگی لثه
- بوی بد دهان پایدار با وجود مراقبت مناسب
- پوسیدگی یا لکه و حفره جدید روی دندان
- نیاز به ترمیم، درمان ریشه یا کشیدن دندان
- دندان نهفته یا درد و تورم اطراف دندان عقل
- از دسترفتن دندان و بررسی پروتز یا ایمپلنت
- زخم دهانی که بهبود نمییابد یا ضایعه پایدار
- توده، لکه سفید یا قرمز و تغییر مخاط دهان
- درد، صدا یا محدودیت حرکت مفصل فک
- آسیب دندان و فک در ورزش یا تصادف
- اختلال رویش، شکل یا ترتیب دندانهای کودک
- خشکی دهان ناشی از بیماری یا دارو
- مراقبت دهان پیش از درمان سرطان یا جراحی بزرگ
- مشکل پروتز، روکش، بریج یا ایمپلنت موجود
- نیاز به ارجاع تخصصی لثه، ریشه، ارتودنسی یا جراحی
علائم شایع دهان و دندان و نشانههای نیازمند اقدام فوری
- درد خودبهخودی یا ضرباندار دندان
- حساسیت طولانی به سردی، گرمی یا شیرینی
- درد هنگام گاززدن یا جویدن
- تورم لثه یا برجستگی چرکی کنار دندان
- خونریزی لثه هنگام مسواک یا خودبهخودی
- لقشدن دندان دائمی
- بوی بد یا طعم بد پایدار در دهان
- تغییر رنگ، ترک یا شکستگی دندان
- زخم دهان که بیش از حد معمول باقی میماند
- لکه سفید یا قرمز و توده داخل دهان
- خشکی دهان و دشواری بلع غذای خشک
- درد فک، صدا یا محدودیت بازشدن دهان
- تورم صورت یا زیر فک همراه تب
- دشواری بلع یا تنفس همراه عفونت دندانی
- خونریزی کنترلنشده پس از کشیدن یا آسیب
- خارجشدن دندان دائمی بر اثر ضربه
- بیحسی جدید لب، چانه یا زبان
- درد و تورم رو به افزایش پس از درمان دندان