تخصص چشم پزشکی

چشم‌پزشک پزشکی است که بیماری‌ها و اختلالات چشم و بینایی را تشخیص می‌دهد و با روش‌های طبی، لیزر یا جراحی درمان می‌کند. نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم، آب‌مروارید، گلوکوم، خشکی چشم، بیماری‌های قرنیه و شبکیه، رتینوپاتی دیابتی، انحراف چشم و مشکلات عصب بینایی از مهم‌ترین موضوعات این تخصص هستند.

برخی بیماری‌های مهم چشم در مراحل اولیه علامت واضحی ندارند. برای مثال، گلوکوم ممکن است به‌تدریج به عصب بینایی آسیب بزند و رتینوپاتی دیابتی نیز می‌تواند قبل از کاهش محسوس دید ایجاد شود. به همین دلیل زمان و فاصله معاینه چشم بر اساس سن، سابقه خانوادگی، دیابت و سایر عوامل خطر تعیین می‌شود.

برای تاری دید چه زمانی به چشم‌پزشک مراجعه کنیم؟ #

تاری دید می‌تواند به دلایل ساده‌ای مانند تغییر شماره عینک ایجاد شود، اما آب‌مروارید، بیماری قرنیه، گلوکوم، مشکلات شبکیه و عصب بینایی نیز می‌توانند دید را کاهش دهند. تاری دید تدریجی یا مداوم باید ارزیابی شود و کاهش ناگهانی دید در یک یا هر دو چشم نیاز به بررسی فوری دارد.

تفاوت چشم‌پزشک و اپتومتریست چیست؟ #

چشم‌پزشک پزشک متخصص بیماری‌های چشم است و می‌تواند دارو تجویز کند و جراحی چشم انجام دهد. اپتومتریست بیشتر بر ارزیابی بینایی، تعیین شماره عینک و لنز و خدمات مراقبت بینایی تمرکز دارد. دامنه خدمات اپتومتریست بر اساس قوانین هر کشور متفاوت است.

معاینه کامل چشم شامل چه چیزهایی است؟ #

در معاینه چشم، حدت بینایی دور و نزدیک، شماره چشم، مردمک‌ها، حرکات چشم و ساختارهای جلوی چشم بررسی می‌شوند. اندازه‌گیری فشار داخل چشم و مشاهده عصب بینایی بخشی از ارزیابی گلوکوم هستند و در صورت نیاز میدان دید یا OCT نیز انجام می‌شود.

برای مشاهده بهتر عدسی، شبکیه و عصب بینایی ممکن است مردمک با قطره گشاد شود. پس از گشادشدن مردمک، تاری دید نزدیک و حساسیت به نور می‌تواند چند ساعت ادامه داشته باشد. همه بیماران به همه آزمایش‌های تصویربرداری نیاز ندارند و انتخاب آزمون بر اساس یافته‌های معاینه انجام می‌شود.

فشار چشم بالا یعنی گلوکوم؟ #

نه همیشه. فشار بالای داخل چشم یکی از مهم‌ترین عوامل خطر گلوکوم است، اما بعضی افراد با فشار بالا آسیب عصب بینایی ندارند و در مقابل، گلوکوم می‌تواند در افرادی با فشار در محدوده معمول نیز ایجاد شود. تشخیص گلوکوم بر اساس مجموعه‌ای از یافته‌ها مانند ظاهر عصب بینایی، میدان دید، OCT، ضخامت قرنیه و روند تغییرات انجام می‌شود.

آب‌مروارید چه علائمی دارد و چه زمانی عمل می‌شود؟ #

آب‌مروارید کدرشدن عدسی چشم است و معمولاً باعث تاری تدریجی دید، خیرگی، کاهش دید شب یا تغییر در تشخیص رنگ‌ها می‌شود. جراحی زمانی مطرح می‌شود که کاهش دید فعالیت‌هایی مانند رانندگی، مطالعه یا کارهای روزمره را مختل کند یا دلیل پزشکی دیگری برای برداشتن آب‌مروارید وجود داشته باشد.

در جراحی آب‌مروارید، عدسی کدر برداشته و یک لنز داخل چشمی جایگزین می‌شود. نوع و قدرت لنز با اندازه‌گیری چشم و گفت‌وگو درباره نیازهای بینایی انتخاب می‌شود. جراحی تضمین نمی‌کند که بیمار برای همه فاصله‌ها کاملاً بی‌نیاز از عینک شود.

مگس‌پران و جرقه نور چه زمانی خطرناک‌اند؟ #

مگس‌پران‌های قدیمی و ثابت همیشه خطرناک نیستند، اما شروع ناگهانی تعداد زیادی مگس‌پران، جرقه‌های جدید نور یا ایجاد سایه یا پرده در بخشی از میدان دید می‌تواند ناشی از پارگی یا جداشدگی شبکیه باشد. در این وضعیت باید سریع معاینه چشم انجام شود.

بیماران دیابتی چرا به معاینه شبکیه نیاز دارند؟ #

دیابت می‌تواند به عروق شبکیه آسیب بزند و رتینوپاتی دیابتی در مراحل اولیه ممکن است هیچ علامتی ایجاد نکند. معاینه منظم شبکیه می‌تواند تغییرات را پیش از کاهش شدید بینایی شناسایی کند. زمان شروع و فاصله معاینات بر اساس نوع دیابت، مدت بیماری، بارداری و یافته‌های قبلی تعیین می‌شود.

خشکی چشم چه علائمی دارد؟ #

سوزش، احساس جسم خارجی، خارش، قرمزی، اشک‌ریزش و تاری دید نوسانی می‌توانند در خشکی چشم دیده شوند. علت خشکی چشم همیشه کمبود ساده اشک نیست و مشکلات سطح چشم، پلک، داروها یا شرایط محیطی نیز نقش دارند. درمان باید بر اساس شدت و علت انتخاب شود.

آیا لیزر چشم برای حذف عینک برای همه مناسب است؟ #

خیر. شماره چشم باید شرایط مناسبی داشته باشد و شکل و ضخامت قرنیه، خشکی چشم، سن و بیماری‌های چشمی و عمومی بررسی شوند. LASIK، PRK و سایر روش‌ها تفاوت‌هایی دارند و انتخاب روش مناسب باید پس از معاینه کامل انجام شود.

چه علائم چشمی اورژانسی هستند؟ #

کاهش ناگهانی دید، درد شدید چشم به‌خصوص همراه قرمزی، تهوع یا دیدن هاله دور نور، سایه پرده‌مانند در دید، افزایش ناگهانی مگس‌پران و جرقه، آسیب نافذ و تماس مواد شیمیایی با چشم از علائم مهم نیازمند ارزیابی فوری هستند.

در تماس ماده شیمیایی با چشم، شست‌وشوی فوری و مداوم با آب تمیز را بدون تأخیر شروع کنید و همزمان برای دریافت مراقبت پزشکی اقدام کنید. برای پیدا کردن قطره یا محلول خاص، شست‌وشو را به تعویق نیندازید.

برای ویزیت چشم‌پزشکی چه چیزهایی همراه داشته باشیم؟ #

عینک و نسخه‌های قبلی، فهرست قطره‌ها و داروهای مصرفی، سوابق جراحی چشم و بیماری‌های عمومی مانند دیابت و فشار خون و تصاویر یا گزارش‌های قبلی را همراه داشته باشید. اگر احتمال گشادکردن مردمک وجود دارد، برای بازگشت و رانندگی نیز برنامه‌ریزی مناسب داشته باشید.

اطلاعات این صفحه برای آشنایی عمومی است و جایگزین معاینه و تشخیص چشم‌پزشک نیست.